http://www.thaipoet.org

ร่ ว ม สื บ ส า น ภู มิ ปั ญ ญ า          ร่ ว ม รั ก ษ า ม ร ด ก ไ ท ย

นานาประเทศล้วนนับถือ   คนที่รู้หนังสือแต่งได้ ... โคลงพระราชนิพนธ์ ในรัชกาลที่ ๖
...
หน้าแรก
ฉันทลักษณ์
ส่งการ์ดพร้อมเสียงเพลง
รวมพลคนรักกลอน ( webbord )
ลิงค์โคลงกลอน

กาพย์

     กาพย์  คือคำประพันธ์ชนิดหนึ่งซึ่งมีกำหนดคณะ พยางค์ และสัมผัส มีลักษณะคล้ายกับ ฉันท์ แต่ไม่นิยม ครุ ลหุ เหมือนกับในฉันท์ " กาพย์ " แปลตามรูปศัพท์ว่า เหล่ากอแห่งกวี หรือ ประกอบด้วยคุณแห่งกวี หรือ คำที่กวีได้ร้อยกรองเอาไว้ กาพย์ มาจากคำว่า กาวฺย หรือ กาพฺย มาจากคำว่า " กวี " กวีออกมาจากคำเดิมในภาษาบาลีและสันกฤต " กวิ " แปลว่า ผู้คงแก่เรียน , ผู้เฉลียวฉลาด , ผู้มีปัญญาเปรื่องปราด , ผู้ประพันธ์กาพย์กลอน และแปลอย่าอื่นได้อีก
     คำว่า " กวิ " หรือ " กวี " มาจากรากศัพท์เดิมคือ " กุธาตุ " ซึ่งแปลว่าเสียง , ทําให้เกิดเสียง , ร้อง , ร้องระงม , คราง , ร้องเสียงเหมือนนก หรือ เสียงแมลงผึ้ง กาพย์ ตามความหมายเดิมมีความหมายกว้างกว่าที่เข้าใจกันในภาษาไทย คือบรรดาบทนิพนธ์กวีได้ร้อยกรองขึ้น ไม่ว่าจะเป็น โคลง ฉันท์ กาพย์ หรือ ร่าย นับว่าเป็นกาพย์ทั้งนั้น แต่ในไทยเราความหมายแคบกว่า คือ หมายถึงคำประพันธ์ชนิดหนึ่งของกวีเท่านั้น

กาพย์มีลักษณะผิดกับกลอนธรรมดาคือ
วางคณะ , พยางค์ , และสัมผัสคล้ายฉันท์
สามารถแต่งปนกับฉันท์ได้ และคงเรียกว่า " คำฉันท์ " เหมือนกัน กาพย์ที่นิยมเขียนกันอยู่ในไทยมีอยู่ ๕ ชนิด คือ
 
กาพย์ยานี ๑๑
 
กาพย์ฉบัง ๑๖
 
กาพย์สุรางคนางค์ ๒๘
  กาพย์สุรางคนางค์ ๓๒
 
กาพย์ห่อโคลง
 
กาพย์ขับไม้ห่อโคลง

     กาพย์ ๓ ชนิดข้างต้น ( ๑ , ๒ , ๓ ) ใช้เทียบเคียงแต่งปนกับฉันท์ได้ และเพราะเหตุที่มีลักษณะคล้ายกันกับฉันท์และสามารถแต่ปนกับฉันท์ได้ จึงเรียกว่าคำฉันท์ด้วย


     ข้อมูลอ้างอิง : หนังสือ หลักภาษาไทย ของอาจารย์ กําชัย ทองหล่อ ฉบับพิมพ์ครั้งที่ ๙ พุทธศักราช ๒๕๓๗

ขอขอบคุณทุกท่านที่เข้ามาเยี่ยมชม หากมีข้อผิดพลาดใดโปรดแนะนําได้ที่ [email protected]

Copyrigh (C) 2002 The poet ' s association of thailand